تاریخ دیجیتال ایران

در پست قبلی درباره تاریخ موبایل و گوشی هوشمند در ایران صحبت کردیم. اما موبایل فقط یک وسیله نبود — دریچه‌ای بود به دنیای جدید: شبکه‌های اجتماعی. از فروم‌های قدیمی تا وبلاگستان و از فیسبوک تا اینستاگرام، ایرانی‌ها همیشه راهی برای ارتباط آنلاین پیدا کرده‌اند.دهه ۷۰: فروم‌ها و اولین جوامع آنلاینقبل از اینکه «شبکه اجتماعی» به معنای امروزی وجود داشته باشد، فروم‌ها (انجمن‌های آنلاین) مکان تجمع ایرانی‌ها بودند.فروم چیست؟ یک سایت که در آن کار...

در پست قبلی درباره تاریخ محدودیت‌های اینترنت در ایران صحبت کردیم. اما یک انقلاب دیگر در کنار اینترنت اتفاق افتاد: انقلاب موبایل. از تلفن‌های سنگین و گران‌قیمت دهه ۷۰ تا گوشی‌های هوشمندی که الان در جیب همه هست، این مسیر یکی از جذاب‌ترین فصل‌های تاریخ فناوری ایران است.دهه ۷۰: تلفن ثابت و رؤیای موبایلدر اوایل دهه ۷۰، داشتن تلفن ثابت خودش یک لوکس بود. صف‌های طولانی برای نصب تلفن وجود داشت و گاهی سال‌ها طول می‌کشید تا تلفن نصب شود.اولین موبایل‌ها در ا...

در پست قبلی درباره تاریخ بازی‌های آنلاین در ایران صحبت کردیم و اشاره‌ای به چالش‌هایی مثل محدودیت دسترسی و پینگ بالا داشتیم. اما این محدودیت‌ها از کجا شروع شدند؟ داستان محدودیت‌های اینترنت در ایران، داستانی است که با خود اینترنت به ایران آمد و در این سه دهه، فراز و نشیب‌های زیادی داشته است.دهه ۷۰: اینترنت دانشگاهی و اولین نگرانی‌هاوقتی اینترنت در سال ۱۳۷۲ از طریق دانشگاه شریف به ایران آمد، تقریباً هیچ محدودیتی وجود نداشت. چرا؟ چون کاربران اینترنت فقط چند صد محقق...

در پست قبلی درباره تاریخچه ایمیل در ایران صحبت کردیم. اما یک جنبه دیگر از اینترنت ایران که کمتر کسی از آن یاد می‌کند، بازی‌های آنلاین است. از مودم‌های ۵۶k که با صدای خاصشان وصل می‌شدند تا استیم با هزاران بازی، ایرانی‌ها همیشه راهی برای بازی کردن پیدا کرده‌اند.دهه ۷۰: مودم‌ها و بازی‌های آفلایناولین تجربه بازی آنلاین ایرانی‌ها در اواخر دهه ۷۰ بود. اما با مودم ۵۶k، سرعت اینترنت آنقدر کم بود که بازی آنلاین واقعی ممکن نبود. بیشتر بازی‌ها آفلاین بودند:...

در پست اول این وبلاگ دیدیم که اولین اتصال اینترنت ایران در سال ۱۳۷۲ برقرار شد. اما سؤال مهم این است: اولین ایرانی‌ها چطور با هم ارتباط برقرار کردند؟ جواب: ایمیل.اولین ایمیل‌های ایرانی: ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۵اولین ایمیل‌های ایران از طریق دانشگاه صنعتی شریف و پروژه IPM رد و بدل شدند. این ایمیل‌ها فقط بین محققین و اساتید دانشگاه بود. محتوا؟ بیشتر مکاتبات علمی و پژوهشی.سرعت ارسال یک ایمیل در آن دوران: چند دقیقه تا چند ساعت! بله، درست خواندید. چون اتصال بسیار کند بود و سرورهای ایمیل در خارج...

در سال‌های اخیر، دولت و بخش خصوصی ایران تلاش کرده‌اند پلتفرم‌های ارتباطی داخلی بسازند. نگاهی صادقانه به وضعیت این پلتفرم‌ها.چرا پلتفرم بومی؟دلایل مختلفی برای توسعه پلتفرم‌های داخلی وجود دارد:- استقلال از وابستگی به زیرساخت‌های خارجی- امنیت داده‌های کاربران ایرانی- امکان ارائه خدمات بدون نگرانی از تحریم- انطباق با قوانین داخلیبله (Bale)بله یکی از قدیمی‌ترین پیام‌رسان‌های ایرانی است. ویژگی‌هایش:- پشتیبانی از تماس صوتی و تصویری- گروه و کانال- پ...

اوایل دهه ۸ شمسی، اتفاق عجیبی در فضای مجازی ایران افتاد: یک ملت ۷۰ میلیونی شروع به نوشتن کرد. وبلاگستان ایران یکی از بزرگ‌ترین جوامع وبلاگ‌نویس جهان شد.چرا ایران؟ چرا آن دوره؟چند عامل همزمان شد:اول: ابزارهای ساده فارسی مثل Blogfa به هر کسی اجازه می‌داد بدون دانش فنی وبلاگ بسازد.دوم: نسل جوان تحصیلکرده‌ای بود که حرف برای گفتن داشت.سوم: در فضای آفلاین فرصت‌های بیان محدودتر بود؛ وبلاگ یک فضای جدید بود.هوشنگ درخشان: بنیانگذار وبلاگستان ایرانهوشنگ درخشان (که به «بابای و...

در ۱۹۲، تلگرام به ایران آمد. در ۱۳۹۷، سرورهای تلگرام در ایران فیلتر شد. اما داستان به اینجا ختم نشد.ورود تلگرام: ۱۳۹تلگرام در سال ۱۳۲ (۲۰۱۳) در ایران محبوبیت پیدا کرد. دلایل محبوبیتش واضح بود:- رایگان بود- سریع بود- امن بود (یا حداقل از واتساپ امن‌تر بود)- گروه‌های بزرگ پشتیبانی می‌کرد- کانال برای پخش محتوا داشترشد انفجاری ایرانتا سال ۱۳۹۵، ایران یکی از بزرگ‌ترین بازارهای تلگرام در جهان بود. تخمین‌ها نشان می‌داد بیش از ۴۰ میلیون کاربر ایرانی از تلگرام استفاده می&zwn...

اگر در اوایل دهه ۸۰ شمسی نوجوان یا جوان بودید، احتمالاً شب‌هایی را به یاد می‌آورید که پشت کامپیوتر خانه یا کافه‌نت نشسته بودید و منتظر بودید آن علامت آبی ICQ روشن شود — نشانه اینکه کسی آنلاین شده.Yahoo! Chat فارسی: اولین میعادگاه دیجیتالYahoo! Chat در اوایل دهه ۸۰ محبوب‌ترین پلتفرم چت برای ایرانی‌ها بود. این پلتفرم اتاق‌های مختلفی داشت که ایرانی‌ها در آن‌ها جمع می‌شدند.البته چالش بزرگ زبانی بود: کیبورد فارسی استاندارد وجود نداشت. بسیاری از کاربر...

ایران یکی از اولین کشورهای خاورمیانه بود که به اینترنت متصل شد. اما این داستانی پر از نشیب و فراز است.اولین اتصال: ۱۳۷۲ (۱۹۹)اولین اتصال اینترنتی ایران در سال ۱۳۷۲ توسط دانشگاه صنعتی شریف از طریق پروژه شبکه پژوهش و آموزش ایران (IPM) برقرار شد. این اتصال اولیه بسیار محدود بود — عمدتاً برای مکاتبات ایمیل بین محققین.سرعت این ارتباط اولیه؟ ۱۴.۴ کیلوبیت بر ثانیه. برای مقایسه: دانلود یک فایل ۱ مگابایتی حدود ۱۰ دقیقه طول می‌کشید.دهه ۷۰: اینترنت دایال‌آپ و کافه‌نتدر اواخر دهه ۷۰ شمس...